کارگردان: اورسون ولز
بازیگران: اورسون ولز، اوژا کودار، المیر دی هوری، کلیفورد ایروینگ، لارنس هاروی
«F برای جعلی» یک مستند از سال ۱۹۷۳ به کارگردانی اورسون ولز است — محصول مشترک فرانسه، آلمان و ایران — که با زیرکی تمام داستان جاعل مشهور آثار هنری المیر دی هوری و زندگینامهنویسش کلیفورد ایروینگ را در کنار هم مینشاند تا پرسشی بنیادی درباره اصالت و توهم مطرح کند.
داستان F برای جعلی دربارهٔ چیست؟
ولز خودش نقش گردانندهی این بازی را دارد و بیننده را از میان لایههای درهمتنیدهای از کلاهبرداری هنری رهبری میکند. در مرکز ماجرا المیر دی هوری قرار دارد؛ نقاشی مجارستانیتبار که دههها بدون آنکه شناسایی شود، تقلید آثار پیکاسو، ماتیس و مودیلیانی را به معتبرترین گالریهای جهان فروخت. کلیفورد ایروینگ که زندگینامهی دی هوری را نوشت، خود به زودی در رسوایی بزرگتری گرفتار شد؛ کتاب زندگینامهی ادعاییاش از هاوارد هیوز جعل محض بود. ولز از این آینههای متقابل بهره میگیرد تا بپرسد چه کسی تصمیم میگیرد چه چیزی واقعی، چه چیزی هنر، و چه چیزی اصیل است.
نقد K-Time
آنچه «F برای جعلی» را استثنایی میکند این است که ولز خودِ قالب مستند را در برابر خودش به کار میگیرد: فیلم پیوسته ساختار خودش را آشکار میکند و بیننده را به چالش میکشد که تشخیص دهد کدام لحظه صادقانه است و کدام شعبده. نتیجه یک اسای سینمایی سرگیجآور، شوخطبعانه و واقعاً تأملبرانگیز است.
بازیگران و عوامل
اورسون ولز — کارگردان، راوی و مجری حاضر در تصویر — وقتی این فیلم را ساخت از پیش یک افسانهی هالیوود بود و همان اقتدار نمایشگریاش که در «شهروند کین» دیده بودیم را اینجا هم به کار برد. اوژا کودار، همراه و همکار خلاقانهاش، نقش محوری دارد و در خلق محتوا سهیم بوده است. المیر دی هوری و کلیفورد ایروینگ خودشان را بازی میکنند و لایهای شگفت از خودافشایی نمایشی به فیلم میبخشند.
زمینه و اهمیت
ایران یکی از کشورهای شریک در تولید این فیلم است و ولز بخشهایی از آن را با همکاری ایرانی فیلمبرداری کرد؛ به همین دلیل است که این اثر در کاتالوگ K-Time جای دارد. برای مخاطبان ایرانی دیاسپورا که سالها درگیر پرسشهایی درباره هویت، تعلق و اصالت بودهاند، سوال محوری ولز طنینی ویژه دارد. این فیلم به سنت سینمای مقالهای تعلق دارد — ژانری که در فرهنگ روشنفکری سینمای ایران ریشههای عمیقی دارد — و ترکیبی از تاریخ هنر، فلسفه، و بازی با قرارداد مستند ارائه میدهد که کمتر فیلمی این چنین جسورانه آن را آزموده است.
کجا و چطور تماشا کنیم
«F برای جعلی» روی K-Time با زیرنویس فارسی در دسترس است. میتوانید از مرورگر، تلویزیون یا گوشی تماشا کنید — نیازی به VPN یا دانلود اضافی نیست و هر زمان میتوانید اشتراک را لغو کنید.