«معضل اجتماعی» به کارگردانی جف اورلوفسکی در سال ۲۰۲۰ با ایده‌ای کم‌سابقه ساخته شد: بگذاریم همان کسانی که شبکه‌های اجتماعی را ساخته‌اند، توضیح بدهند چرا امروز نگران آن‌اند. این محصول آمریکایی در ۹۴ دقیقه، مصاحبه‌های مستند را با صحنه‌های بازسازی‌شده ترکیب می‌کند و در کی‌تایم هم در دستهٔ مستند و هم درام قرار گرفته است.

داستان The Social Dilemma دربارهٔ چیست؟

پرسش اصلی فیلم را می‌شود در یک جمله گفت، اما پاسخش ساده نیست: وقتی چند شرکت محدود، محصول‌هایی طراحی می‌کنند که هدفشان نگه داشتن توجه آدم‌ها تا حد ممکن است و میلیاردها نفر هم آن محصول‌ها را تمام روز در جیب خود دارند، چه اتفاقی می‌افتد؟ اورلوفسکی برای نزدیک شدن به این پرسش، میکروفن را به دست خودِ متخصصان فناوری می‌دهد تا از سیستم‌هایی بگویند که در ساختنشان نقش داشتند و پیامدهایی که پیش‌بینی نکرده بودند. در کنار این مصاحبه‌ها، یک خط داستانی نمایشی با بازی چند بازیگر پیش می‌رود که نشان می‌دهد همین سازوکارها در یک خانهٔ معمولی چطور عمل می‌کنند. دو رشتهٔ فیلم مدام جایشان را عوض می‌کنند؛ پس از هر هشدارِ کارشناسی، تصویری ملموس از آن در زندگی روزمره می‌بینیم.

دربارهٔ بازیگران

در فهرست عوامل، نام تریستان هریس در صدر آمده و پس از او بازیگرانی قرار دارند که بخش نمایشی فیلم را بر دوش می‌کشند: اسکایلر گیسوندو، وینسنت کارتهایزر، کارا هیوارد، سوفیا هامونز، کاتالینا گارایوا، باربارا گرینگ و کریس گراندی. چون فیلم پیوسته میان مصاحبه و داستان رفت‌وآمد می‌کند، بازیگران صحنه‌هایی آشنا و بی‌ادعا می‌سازند تا تمرکز تماشاگر روی استدلال فیلم بماند.

زمینه و اهمیت

این فیلم در سال ۲۰۲۰ در زمانی منتشر شد که بحث دربارهٔ زمان استفاده از صفحه‌نمایش، اخبار نادرست و طراحی فیدهای پیشنهادی از محافل تخصصی بیرون آمده و به سر سفرهٔ خانواده‌ها رسیده بود. انتخاب اورلوفسکی برای درهم‌آمیختن مستند و درام راهی بود برای رسیدن به تماشاگرانی که شاید هرگز پای یک مستند مصاحبه‌محور معمولی نمی‌نشستند، و همین قالب هنگام انتشار بحث‌های فراوانی برانگیخت. برای مخاطب فارسی‌زبان موضوع فیلم اصلاً انتزاعی نیست: زندگی ایرانیان خارج از کشور در گروه‌های پیام‌رسان، فیدهای ویدیویی و برنامه‌های گفت‌وگو جریان دارد که اغلب اصلی‌ترین پل ارتباطی با خانواده در ایران است. فیلم نسخهٔ قطعی و آماده‌ای تجویز نمی‌کند، اما واژگانی مشترک به ما می‌دهد تا دربارهٔ عادت‌هایی حرف بزنیم که بیشترمان همین حالا هم در خودمان می‌شناسیم.

تماشای «The Social Dilemma» در Ktime

«معضل اجتماعی» در کی‌تایم هم با دوبلهٔ فارسی و هم با زیرنویس فارسی در دسترس است، بنابراین در خانه‌ای که اعضایش به زبان‌های مختلف راحت‌ترند، هر کس می‌تواند گزینهٔ خودش را انتخاب کند. خواندن این صفحه رایگان است؛ برای پخش فیلم کافی است وارد حساب کاربری کی‌تایم خود شوید. رابط کاربری به زبان فارسی هم موجود است و پیدا کردن این فیلم در کنار بقیهٔ مستندهای مجموعه را آسان می‌کند.