نورهای عجیب در آسمان را راحت می‌شود نادیده گرفت، تا وقتی که راویانش مقامهای ارشد دولتی یا فضانوردان ناسا باشند. مستند The Phenomenon (پدیده)، ساختهٔ James Fox در سال ۲۰۲۰، همین جنس شهادت‌ها را دربارهٔ پدیدههای هوایی ناشناخته کنار هم می‌گذارد و در ۱۰۰ دقیقه مرور میکند.
داستان The Phenomenon دربارهٔ چیست؟
این مستند پدیدههای هوایی ناشناخته را موضوعی درخور توجه جدی می‌داند و استدلالش را نه بر گمانه‌زنی، بلکه بر گفته‌های شاهدان بنا میکند. مقامهای بلندپایهٔ دولتی جلوی دوربین حرف می‌زنند و فضانوردان ناسا هم همین‌طور؛ از آنچه دیده‌اند یا در دوران مسئولیتشان فهمیده‌اند می‌گویند. فیلم این روایت‌ها را در کنار بحث قدیمی و عمومی‌ای می‌گذارد که آیا چنین مشاهداتی ارزش بررسی رسمی دارند یا نه. جمله‌ای که به امضای فیلم تبدیل شده از سناتور Harry Reid است؛ او می‌گوید این مستند «باورنکردنی را باورپذیر میکند». تأکید همه‌جا بر این است که چه کسی حرف می‌زند و چه جایگاهی دارد، و داوری دربارهٔ ادعاها به تماشاگر سپرده می‌شود.
دربارهٔ بازیگران
James Fox علاوه بر کارگردانی، خودش هم در فیلم دیده می‌شود. نام‌های دیگر فهرست عبارت‌اند از Peter Coyote، Chris Mellon، Don Berliner، Jacques Vallée، Gaylan King، George Knapp و John Podesta. مثل هر مستند دیگری، این‌ها آدم‌های واقعی‌اند که با نام خودشان حاضر شده‌اند، نه بازیگرانی در نقش، و اعتبار فیلم به این بسته است که حاضر شده‌اند آشکارا و با اسم حرف بزنند.
زمینه و اهمیت
The Phenomenon محصول ۲۰۲۰ ایالات متحده است و فقط در ژانر مستند دسته‌بندی شده. موضوعش سال‌ها حاشیه‌ای و غیرجدی تلقی می‌شد و شیوهٔ فیلم پاسخی به همین سابقه است: سراغ مقام‌ها و فضانوردان می‌رود، دقیقاً به این دلیل که جایگاهشان اجازه نمی‌دهد حرفشان را به‌سادگی کنار بگذاریم. واژه‌ای که به کار می‌برد هم مهم است. سخن گفتن از «پدیدههای هوایی ناشناخته» بحث را روی چیزی نگه می‌دارد که دیده شده و بی‌توضیح مانده، بی‌آنکه پاسخی را از پیش فرض بگیرد. تماشاگر بدبین با فیلمی روبه‌رو می‌شود که حول شهادت و سابقهٔ شاهدان چیده شده؛ تماشاگر علاقه‌مند همان پرسش‌های آشنا را از زبان کسانی می‌شنود که دسترسی کم‌نظیری داشته‌اند. در هر دو حال مستند روایت‌ها را عرضه میکند و نتیجه‌گیری را باز می‌گذارد. با ۱۰۰ دقیقه زمان، اثری بلند است و برای هر کسی مناسب است که می‌خواهد بداند گفت‌وگو دربارهٔ مشاهدات بی‌توضیح چطور از حاشیه به متن آمد.
تماشای «The Phenomenon» در Ktime
The Phenomenon در K-Time آمادهٔ تماشاست؛ با دوبلهٔ فارسی یا با زیرنویس فارسی. برای پخش باید وارد حساب K-Time شوید، ولی خواندن این صفحه نه هزینه‌ای دارد و نه حساب می‌خواهد. K-Time سرویسی فارسی‌محور برای ایرانیان خارج از کشور است و کل محیط آن به فارسی در دسترس است.