تاریخ از چشم کسی که خودش وسط ماجرا ایستاده بود چه شکلی است؟ «شاهد تاریخ» (Shaahed'e Tarikh) مستندی پنجاه و چهار دقیقه‌ای محصول ۲۰۲۰ از منوتو است که همین پرسش را پیش روی دکتر امیراصلان افشار می‌گذارد و گزارشی را حول روایت دستاول او از لحظههای مهم تاریخ معاصر می‌سازد.
داستان Shaahed'e Tarikh دربارهٔ چیست؟
عنوان برنامه را باید به معنای واقعی کلمه گرفت. «شاهد تاریخ» به‌جای مرور کلی یک دوره، گزارشی مستند است که دور یک شاهد شکل گرفته: دکتر امیراصلان افشار، کسی که مسیر کاری‌اش او را در چند نقطهٔ عطف گذشتهٔ نزدیک، داخل اتاق تصمیم‌گیری قرار داد. مستند با تکیه بر یادآوریهای او به آن لحظه‌ها از درون برمی‌گردد و شهادتش را با چارچوب آرشیوی لازم برای بینندگانی که آن روزها را ندیده‌اند همراه می‌کند. جایی که مستندهای تاریخی معمول رویدادها را از بالا خلاصه می‌کنند، این یکی می‌پرسد حضور در آن لحظه چه حسی داشت و آدم‌های درگیر در همان زمان چه برداشتی داشتند. برنامه در کمتر از یک ساعت تمرکزش را روی رویدادهایی می‌گذارد که افشار می‌تواند مستقیم درباره‌شان حرف بزند، نه پوشش کل دوره، و حاصلش سندی فشرده از تاریخ شفاهی است برای مخاطبان فارسی‌زبانی که می‌خواهند بدانند رویدادهای بزرگ از نزدیک چگونه تجربه شده‌اند.
دربارهٔ بازیگران
دکتر امیراصلان افشار تنها چهره‌ای است که در برنامه نام برده می‌شود و کل مستند بر حضور او استوار است. به‌جای یک کارگردان مشخص، منوتو به‌عنوان تولیدکننده معرفی شده و این با قالب گزارش تلویزیونی می‌خواند: شاهد حرف می‌زند، تدوین زمینه را فراهم می‌کند و هیچ مجری‌ای در تصویر با او بر سر توجه بیننده رقابت نمی‌کند.
زمینه و اهمیت
«شاهد تاریخ» در دستهٔ برنامه‌های مستند فارسی‌زبانی جا می‌گیرد که خاطرات آدم‌های نزدیک به رویدادهای تاریخی را پیش از آنکه از دست بروند ثبت می‌کنند. این برنامه در بریتانیا تولید و در سال ۲۰۲۰ منتشر شده، در ژانر مستند و تاریخی طبقه‌بندی می‌شود و ارزشش بیشتر در خودِ ثبت یک روایت اول‌شخص است تا افشاگری تازه. برای ایرانیان خارج از کشور، چنین برنامه‌هایی راهی است برای شنیدن تاریخ به زبان فارسی از زبان یک حاضر در صحنه، نه یک گوینده، و زمان پنجاه و چهار دقیقه‌ای آن را به یک نشست راحت تبدیل می‌کند.
تماشای «Shaahed'e Tarikh» در Ktime
«شاهد تاریخ» در کیتایم پخش می‌شود؛ پلتفرمی با رابط کاربری فارسی برای فارسی‌زبانان خارج از ایران. برای پخش مستند باید با حساب کیتایم وارد شوید و خواندن این صفحه رایگان است. زبان برنامه فارسی است و نیازی به دوبله یا زیرنویس ندارد.