کارگردان: Mati Diop
بیستوشش گنجینهی سلطنتی غارتشده از موزهای در پاریس بیرون میآیند و به بنین بازمیگردند؛ داهومی، مستند سال ۲۰۲۴ ماتی دیوپ، از حسی میگوید که بازگرداندن این آثار، وقتی صندوقها واقعاً باز میشوند، به همراه دارد.
داستان Dahomey دربارهٔ چیست؟
برای بیش از یک قرن، آثاری که از پادشاهی داهومی گرفته شده بودند در انبارها و ویترینهای موزههای فرانسوی نگهداری میشدند، دور از نسلهای بعدی سازندگان اصلیشان. فیلم دیوپ روند فیزیکی بازگشت این آثار را دنبال میکند: بستهبندی، حمل، بازکردن بستهها و مراسمی که در بنین برگزار میشود؛ اما از نشاندادن این انتقال بهعنوان پایانی خوش و ساده خودداری میکند. دانشجویان در کوتونو بحث میکنند که بیستوشش شیء در برابر هزاران اثری که هنوز در خارج نگهداری میشوند چه معنایی میتواند داشته باشد، و اینکه آیا بازگرداندن آنها برای نسلی که هرگز این آثار را ندیده، اصلاً تغییری ایجاد میکند یا نه. دیوپ تصاویر جابهجایی آثار را با صدایی که به یکی از همان اشیا نسبت داده شده درهم میآمیزد؛ شگردی رسمی که غیبت طولانی یک شیء را به روایتی نزدیک به اولشخص بدل میکند. نتیجه جایی میان مستند مشاهدهگر و فیلم-مقاله میایستد و بیشتر به بحث حلنشده علاقه دارد تا به تشریفات.
بازیگران و عوامل
داهومی مستندی است که حول افراد واقعی ساخته شده، نه بازیگران: کارکنان موزه، مقامات بنینی و صداهای دانشجویی از کوتونو از جمله گیلداس آدانو، حبیب آهاندسی، ژوزهآ گدژه و ایملدا باتاموسی در نقش خودشان ظاهر میشوند.
زمینه و اهمیت
داهومی به کارگردانی ماتی دیوپ در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، مدتی فشرده و ۶۸ دقیقهای دارد، و در زمانی ساخته شد که فرانسه شمار کمی از آثار دوران استعماری را به کشورهای غرب آفریقا بازمیگرداند؛ روندی که فیلم آن را جریانی ادامهدار و ناتمام نشان میدهد، نه ماجرایی حلشده.
کجا و چطور تماشا کنیم
کیتایم داهومی را با زیرنویس فارسی پخش میکند تا بینندههای فارسیزبان بتوانند بحث بازگرداندن آثار را به زبان خودشان دنبال کنند. تماشای آن به یک حساب رایگان کیتایم و ورود نیاز دارد، هرچند صفحهی فیلم بدون ورود هم قابل خواندن است. کیتایم تجربهای مرور فارسیمحور برای جامعهی ایرانی خارج از کشور فراهم میکند و جستوجو و ناوبری آن از ابتدا تا انتها به فارسی است.