دکتر گابور ماته استدلال میکند که اعتیاد، اضطراب و بیماریهای مزمن نه خطاهای تصادفی بدن، بلکه پاسخهایی قابلفهم به رنجاند. مستند The Wisdom of Trauma ساختهٔ زایا بناتزو و ماوریتزیو بناتزو در سال ۲۰۲۱، به این استدلال فرصت میدهد در قالب یک فیلم بلند نفس بکشد.
داستان The Wisdom of Trauma دربارهٔ چیست؟
فیلم با چند عدد ناراحتکننده آغاز میشود: تقریباً از هر پنج آمریکایی یک نفر هر سال تشخیص بیماری روانی میگیرد، خودکشی در میان علل اصلی مرگ جوانان قرار دارد، و مصرف بیشازحد مواد و بیماریهای خودایمنی سالانه دهها هزار و میلیونها نفر را درگیر میکنند. ماته به جای آنکه اینها را بحرانهای جداگانه ببیند، رشتهای واحد را از میان همهشان میگذراند: آسیبهای دوران کودکی و شیوههایی که آدمها برای زنده ماندن از آن یاد میگیرند. مستند در حدود ۸۷ دقیقه این نظریه را از راه سخنان خود او و گفتوگو با دیگران، از جمله راسل برند و تیم فریس، پیش میبرد و نشان میدهد تجربههای کودکی چگونه بدن و رفتار بزرگسالی را شکل میدهند. خط اصلی فیلم یک بازتعریف است: آنچه جامعه اختلال مینامد، در روایت ماته اغلب نوعی سازگاری بوده و درمان از فهم این آغاز میشود که علامت بیماری در اصل برای چه پدید آمده است.
دربارهٔ بازیگران
گابور ماته مرکز ثقل فیلم است؛ هم صدای ایدههای آن و هم شرکتکنندهٔ گفتوگوهای جلوی دوربین. راسل برند و تیم فریس شناختهشدهترین نامهای میان مصاحبهشوندگاناند و فیلم گفتوگو با آنها را شخصی نشان میدهد، نه از موضع ناظر بیطرف.
زمینه و اهمیت
زایا بناتزو و ماوریتزیو بناتزو The Wisdom of Trauma را بهعنوان محصولی آمریکایی در سال ۲۰۲۱ ساختند؛ سالی که گفتوگو دربارهٔ سلامت روان در سراسر جهان بیش از همیشه در صدر توجه بود. فیلم به گونهای از مستندسازی تعلق دارد که یک متفکر را کنار آدمهایی مینشاند که نظریهاش را تجسم میبخشند؛ از نظر فرم بیشتر به یک مصاحبهٔ بلند شبیه است تا یک افشاگری تحقیقی. موضوعاتش، اعتیاد، خودآزاری و سختیهای کودکی، از راه گفتوگو مطرح میشوند نه تصاویر تکاندهنده، اما تماشاگر باید انتظار صحبتهای بیپرده دربارهٔ تجربههای دشوار را داشته باشد. برای مخاطب فارسیزبان، این فیلم دریچهای قابلدسترس است به تفکر آسیبمحور که در روانشناسی و درمان اعتیاد تأثیرگذار شده است.
تماشای «The Wisdom of Trauma» در Ktime
The Wisdom of Trauma در کیتایم با زبان اصلی انگلیسی و فعلاً بدون دوبله یا زیرنویس فارسی پخش میشود. برای تماشا با حساب رایگان کیتایم وارد شوید؛ رابط فارسی سرویس برای ایرانیان خارج از کشور طراحی شده و فیلم روی موبایل، رایانه و تلویزیون هوشمند در دسترس است.