کارگردان: محمدرضا اصلانی
بازیگران: فخری خوروش، محمدعلی کشاورز، شهره آغداشلو، شهرام گلچین، حمید عطایی
شطرنج باد فیلمی درام و مرموز از محمدرضا اصلانی است که در سال ۱۳۵۵ (۱۹۷۶ میلادی) در ایران ساخته شد. این اثر در آستانهی دوران مدرن شمسی، درون یک خانهی اشرافی رو به فروپاشی را به تصویر میکشد و با امتیاز ۷.۳ در IMDb، یکی از ماندگارترین فیلمهای سینمای کلاسیک ایران پیش از انقلاب به شمار میآید.
داستان شطرنج باد دربارهٔ چیست؟
در آغاز قرن حاضر شمسی، بانوی بزرگ یک خانوادهی اشرافی درمیگذرد و وارث او دختری افلیج است که «خانم کوچک» نام دارد. با مرگ بانوی بزرگ، نبردی پنهان اما بیرحمانه در میان اطرافیانش آغاز میشود: اتابک، نامادری خانم کوچک؛ کنیزک حیلهگر؛ دایهی وفادار؛ و برادرزادههای نامادری، هرکدام میکوشند ثروت و خانه را از چنگ دیگری درآورند. اصلانی این کشمکش را همچون یک بازی شطرنج طراحی کرده است — سرد، حسابشده، و خفقانآور — که در آن سرنوشت دختری ضعیف در دستان افرادی است که جز منافع خود چیزی نمیبینند.
نقد K-Time
کارگردانی اصلانی با نماهای طولانی و مشاهدهگر، موسیقی اندک، و نورپردازی صحنهمانند به فیلم سکوتی تقریباً تئاتری میبخشد که طمع و فساد درونمایه را تحملناپذیرتر میکند. حضور شهره آغداشلو در آغاز دوران بازیگریاش و تسلط محمدعلی کشاورز در نقش اصلی، به اثر وزنی غیرمعمول برای آن دوره میدهند.
بازیگران و عوامل
محمدرضا اصلانی با دقتی ادبی نادر به سینمای ایران نزدیک شد. فخری خوروش، یکی از محترمترین بازیگران زن دراماتیک ایران، نقش اصلی را بر عهده دارد و در کنار او محمدعلی کشاورز — چهرهای بزرگ از صحنه و پردهی سینمای ایران — ایفای نقش میکند. شهره آغداشلو در یکی از نقشهای ابتدایی کارنامهاش حضور دارد و شهرام گلچین و حمید عطایی این گروه بازیگری منسجم را کامل میکنند.
زمینه و اهمیت
شطرنج باد در سالهای آخر پیش از انقلاب ۵۷ ساخته شد؛ دورهای که سینمای هنری ایران به بلوغ واقعی خود رسیده بود و فیلمسازانش از فضای داخلی خانهها آینهای برای نقد اجتماعی میساختند. این فیلم در دستهای از درامهای بستهی فارسی جای میگیرد که طبقه، جنسیت، و ارث را با قدرتی آرام اما بیامان به هم میآمیزند. برای بینندگان ایرانی مقیم خارج که از ایران آن دوران شنیدهاند، این فیلم پنجرهای کمیاب به تهران اشرافی، آداب و پوسیدگیاش میگشاید. دههها پس از ساخته شدن و پس از سالها دوری از اکران، فیلم بازیابی شد و اهمیت آن برای حفظ میراث سینمای کلاسیک ایران دوچندان است.
کجا و چطور تماشا کنیم
شطرنج باد روی K-Time با صدای اصلی فارسی در دسترس است. این فیلم را میتوانید بدون VPN و بدون محدودیت جغرافیایی روی مرورگر، تلویزیون هوشمند، یا گوشیتان تماشا کنید — بدون نیاز به دانلود اضافی. اشتراک K-Time را هر زمان لغو کنید.