کارگردان: بهرام بیضایی
بازیگران: پروانه معصومی، خسرو شجازاده، منوچهر فرید، عصمت صفوی، سامی تهاسونی
غریبه و مه یک فیلم درام ایرانی محصول ۱۳۵۵ به کارگردانی بهرام بیضایی است که در سواحل خلیج فارس میگذرد. مردی بیخاطره با قایق به ساحل یک روستای کوچک ماهیگیری میرسد، در میان مردمش جای میگیرد و ناگزیر میشود با تهدیدی خشن از دریا روبرو شود — روایتی اسطورهای از هویت، تعلق و فداکاری.
داستان غریبه و مه دربارهٔ چیست؟
مرد جوانی ناشناس با قایقی کوچک به ساحلی دورافتاده در کنار خلیج فارس میرسد؛ هیچ خاطرهای از گذشتهاش ندارد و نمیداند از کجا آمده. اهالی روستا او را میپذیرند و او کمکم با زندگی روزمرهشان آمیخته میشود. دلبستگیاش به یکی از زنان روستا حس آرامش و تعلقی به او میدهد که گویی فراموشی را درمان میکند. اما این آرامش دوام نمیآورد؛ مسلحانی ناشناس از دریا سررسیده و به روستا حمله میکنند. مرد در برابر رنج مردمی که خانوادهاش شدهاند تصمیم میگیرد: باید به دریا بازگردد و برای نجات روستا با متجاوزان رویارو شود. بیضایی این ماجرا را نه بهمثابه رئالیسم، بلکه همچون اسطورهای درباره آنچه دریا میبرد و آنچه باز میدهد روایت میکند.
نقد K-Time
فیلم بیضایی همزمان بر دو وتر مینوازد: تصویری دقیق و مردمنگارانه از زندگی روستایی کنار خلیج فارس، و افسانهای کهنالگویی از تعلق و هویت. مدتزمان ۱۴۰ دقیقهای فیلم به کارگردان اجازه میدهد پیش از آنکه خشونت سر برسد، با منظره و سکوت فضاسازی کند و پرده آخر را واقعیتر از آنی کند که تحمیلشده به نظر برسد.
بازیگران و عوامل
بهرام بیضایی، یکی از شاخصترین چهرههای سینمای هنری ایران، فیلم را با توجه ویژهاش به فولکلور و روایت تصویری کارگردانی کرده است. پروانه معصومی در نقش زن روستایی که محور عاطفی شخصیت اصلی است ظاهر شده و خسرو شجازاده غریبه بیخاطره را بازی میکند. منوچهر فرید، عصمت صفوی و سامی تهاسونی در نقشهای مکمل روستایی حضور دارند.
زمینه و اهمیت
غریبه و مه در سال ۱۳۵۵، اندکی پیش از انقلاب و تحولات بنیادینی که سینمای ایران را دگرگون کرد، ساخته شد — در اوج دورهای که کارگردانانی مثل بیضایی از آزادی هنری نسبی برخوردار بودند. فیلم بر سنتهای شفاهی و فرهنگ بومی جنوب ایران تکیه دارد؛ منطقهای که در روایتهای تهرانمحور اغلب نادیده گرفته میشود. برای مخاطبان ایرانی خارج از کشور، این فیلم یک نمای نادر از زندگی روستایی ایران پیش از انقلاب است: ریتمی آرام، همبستگی جمعی و چشماندازهایی که هم دیرینهاند هم خاص. علاقه بیضایی به اسطورهشناسی ایرانی و هویت جمعی در تمام قابهای فیلم جاری است.
کجا و چطور تماشا کنیم
غریبه و مه روی K-Time با صدای اصلی فارسی در دسترس است. نیازی به VPN ندارید — از هر جای دنیا روی وب، تلویزیون یا گوشیتان تماشا کنید. هر زمان خواستید اشتراک را لغو کنید.