درام سال ۲۰۱۳ حسن ناظر، پدری معمولی ایرانی را در برابر هزینه‌ای می‌گذارد که هیچ راهی برای پرداختش ندارد، و نشان می‌دهد یک آدم شریف چقدر بی‌سروصدا می‌تواند به ته خط برسد وقتی راهروی بیمارستان تنها جایی است که اهمیت دارد.

داستان ما همه گناهکاریم دربارهٔ چیست؟

قصه از آنِ پدری کارگر است که دخترش به درمانی نیاز دارد که از توان خانواده خارج است. آنچه با یک تلاش ساده شروع می‌شود — قرضی از این‌جا، لطفی از آن‌جا، شیفتی اضافه از کسی که هیچ دِینی به او ندارد — کم‌کم به فهرست کاملی از هرآنچه دارد و هرآنچه هست تبدیل می‌شود. اقوام دلسوزند و بی‌پول. کارفرماها مؤدب‌اند و بی‌تفاوت. هرچه زمان درمان دختر تنگ‌تر می‌شود، مرد به معامله‌ای فکر می‌کند که آدم‌ها فقط یک‌بار تن به آن می‌دهند، آن هم وقتی همه‌چیز را امتحان کرده باشند. ناظر دوربین را نزدیک و زمان فیلم را کوتاه نگه می‌دارد تا فشار از دل «نه» شنیدن‌های کوچک ساخته شود، نه از ملودرام. شهر دور خانواده نقش شرور را بازی نمی‌کند؛ فقط بی‌اعتناست، و همین بی‌اعتنایی است که فیلم مدام به آن بازمی‌گردد.

نقد K-Time

چیزی که این فیلم را از انبوه درام‌های اجتماعی ایرانی با همان موتور محرک جدا می‌کند، خویشتن‌داری است. ناظر از نطق آسان پرهیز می‌کند — کسی نمی‌ایستد تا پیام اخلاقی ماجرا را توضیح دهد — و بازی‌ها حتی وقتی همه‌چیز در خطر است در حد گفت‌وگوی روزمره می‌ماند. امیر آقایی بیشتر بار را با شانه‌هایش حمل می‌کند تا با صدایش، و فیلم به تماشاگر اعتماد می‌کند که خستگی را بدون زیرخط کشیدن بخواند. ریتم در میانه کمی شل می‌شود، جایی که چند بار جواب رد تکراری همان نکته‌ای را می‌گوید که پیش‌تر فهمیده‌ایم، و کسانی که دنبال پایانی بسته‌اند بخش آخر را عمداً بی‌کمک خواهند یافت. با این حال، خوش‌نامی که این فیلم نزد تماشاگران دارد اتفاقی نیست: اثری کوچک، سخت و دقیق درباره بهای حفظ آبروست که بیش از یک دهه بعد هم سرِپا مانده است.

دربارهٔ بازیگران

امیر آقایی در صدر فهرست بازیگران، با بازی‌ای که از فرسودگی و ادب‌های کوچک ساخته شده و نه از فریاد، فیلم را جلو می‌برد. الهام حمیدی و نیوشا ضیغمی دیگر نقش‌های اصلی را بازی می‌کنند؛ هر دو برای مخاطبان سینما و تلویزیون ایران در آن سال‌ها چهره‌هایی آشنا هستند. حسن ناظر پلان‌های طولانی روی صورت‌ها را به تدوین پرضرب ترجیح داده است.

زمینه و اهمیت

این فیلم که در سال ۲۰۱۳ اکران شد، در دل دوره‌ای پررونق از درام‌های خانوادگی ایرانی می‌نشیند که از یک بحران خانگی برای طرح پرسش‌هایی درباره کار، طبقه و تعهد استفاده می‌کنند. موضوع آن — هزینه درمان که روی خانواری بی‌پشتوانه آوار می‌شود — برای تماشاگر ایرانی آن سال‌ها کاملاً آشنا بود و امروز هم چیزی از تأثیرش کم نشده است. هشتاد و هفت دقیقه برای این گونه سینمایی زمان کم‌سابقه‌ای است.

تماشای «ما همه گناهکاریم» در K-Time

«ما همه گناهکاریم» روی کی‌تایم پخش می‌شود. خواندن همین صفحه رایگان و برای همه آزاد است؛ برای تماشا باید با حساب کاربری کی‌تایم وارد شوید. گشت‌وگذار، جست‌وجو و خودِ کتابخانه برای فارسی‌زبانان خارج از کشور ساخته شده، با رابط کاربری فارسی و کتابخانه‌ای که سینمای ایران را محور قرار داده، نه یک دسته‌بندی حاشیه‌ای.