«خمینی» مستندی یک‌ساعته محصول ۲۰۲۱ است که در بریتانیا ساخته شده و به شبکه من و تو نسبت داده می‌شود. این کار پرتره‌ای از آیت‌الله خمینی را از دل تصویرهای آرشیوی می‌سازد و در رده مستند و تاریخ جای می‌گیرد، نه در سنت زندگی‌نامه نمایشی.

داستان خمینی دربارهٔ چیست؟

این برنامه زندگی و کارنامه عمومی آیت‌الله خمینی، رهبر انقلاب ۱۳۵۷ ایران، را دنبال می‌کند و برای این کار به‌جای بازسازی نمایشی بر تصویرهای کمیاب تکیه می‌زند. در طول یک ساعت، روایت مرحله به مرحله در مسیر آن زندگی عمومی جلو می‌رود تا به انقلابی برسد که رهبری‌اش با او بود. ساختار کار، ساختار مستند آرشیوی است: بار روایت روی خود تصویرهای ضبط‌شده است و گفتار متن بیشتر آنها را مرتب و به هم وصل می‌کند. برای بیننده‌ای که تازه با این دوره روبه‌رو می‌شود، حاصل یک مرور فشرده است؛ و برای کسی که پیش‌تر خوانده، فرصتی است برای نشستن پای خود مواد آرشیوی.

دربارهٔ بازیگران

مستند به معنای متعارف بازیگر ندارد؛ پس فهرست عوامل در چنین کاری یعنی نام کسانی که در مواد آرشیوی حضور دارند. سه نام به این عنوان بسته شده است: اوریانا فالاچی، آیت‌الله خمینی و ابوالحسن بنی‌صدر. هر سه به سند عمومی آن دوره تعلق دارند، نه به یک اجرای نمایشی، و فیلم آنها را از راه تصویرهای ضبط‌شده نشان می‌دهد، نه از راه بازیگران.

زمینه و اهمیت

سازنده کار شبکه من و تو است و کشور تولید، بریتانیا ثبت شده؛ یعنی این مستند در شمار کارهای فارسی‌زبانی قرار می‌گیرد که بیرون از ایران و برای مخاطب پراکنده در سراسر جهان ساخته می‌شوند. سال ۲۰۲۱ سال ثبت‌شده این عنوان در فهرست است. برچسب‌های مستند و تاریخ توصیف دقیقی از شیوه کار به دست می‌دهند: محور، تصویر و سند است نه صحنه‌ای که نوشته و اجرا شده باشد. انقلاب ۱۳۵۷ از پرمطالعه‌ترین رویدادهای قرن بیستم به شمار می‌رود و مستندهایی که سراغ آن رفته‌اند در تأکید و در آرشیوی که به آن دسترسی داشته‌اند تفاوت دارند؛ انتخاب مواد، خودش بخشی از تفاوت یک کار با کار دیگر است.

تماشای «خمینی» در Ktime

«خمینی» را می‌توانید در کی‌تایم تماشا کنید؛ برای پخش، ورود با حساب رایگان کی‌تایم لازم است، اما خواندن همین صفحه نیازی به حساب ندارد. کی‌تایم برای فارسی‌زبانان بیرون از ایران ساخته شده است: رابط کاربری فارسی، آرشیوی از سینما و سریال و مستند ایرانی، و در کنار آنها شبکه‌های زنده.