سقفی که چکه میکند، راهپلهای پر از نظر و نصیحت، و ساختمانی که مالک قانونیاش پیدا نمیشود. اجارهنشینها از یک دعوای ملکی، که کمسینماییترین موضوع ممکن است، فیلمی پرسر و صدا و بامزه ساخته است.
داستان اجارهنشینها دربارهٔ چیست؟
در حاشیهٔ تهران ساختمانی فرسوده هست که مالکیتش عملاً بیصاحب مانده: نه وارثی در کار است، نه صاحبخانهای که بشود از او چیزی خواست، نه کسی که موظف باشد چیزی را تعمیر کند. مشکل روی دوش خود ساکنها میافتد. تعمیرات ضروری ساختمان به چانهزنی بیپایان بر سر اینکه چه کسی پول بدهد و چه کسی از طرف بقیه حرف بزند تبدیل میشود؛ در همین میان مدیر ساختمان نقشهٔ خودش را دنبال میکند و سایهٔ تخلیه روی هر جلسه سنگینی میکند. مهرجویی تقریباً همه چیز را داخل همان چهاردیواری نگه میدارد تا راهروها، حیاط و پشتبام تمام دنیای فیلم شوند و خودِ دعوا قصه را جلو ببرد.
نقد K-Time
کمدی این فیلم به این دلیل کار میکند که چیزی که سرش دعواست کوچک و کاملاً واقعی است. هر موقعیت از دل زندگی روزمرهٔ جمعی بیرون میآید: جلسهای که به نتیجه نمیرسد، تعمیری که وضع را بدتر میکند، همسایهای که با آخرین نفری که حرف زده موافق است. بازیگران این موقعیتها را آنقدر بالا میبرند که یک ساختمان به اندازهٔ یک کشور کوچک به نظر برسد. نزدیک به چهار دهه بعد، دیالوگها هنوز میگیرند و جملههای فیلم در خانههای ایرانی تکرار میشود. لحن کار عمداً درشت است؛ کسی که انتظار وقار درامهای دیگر مهرجویی را داشته باشد با چیزی شلوغتر روبهرو میشود.
دربارهٔ بازیگران
فیلم به یک نقش اول تکیه ندارد و متعلق به جمع بازیگرانش است. اکبر عبدی، عزتالله انتظامی و فرامرز فردتنبکیان در صدر فهرست بازیگران قرار دارند و بخش زیادی از لذت تماشا در ریتم کار است: صداهایی که روی هم میافتند، حرفهایی که نصفه میماند و این باور در هر شخصیت که سرنوشت ساختمان به استدلال خودِ او بند است.
زمینه و اهمیت
اجارهنشینها محصول ۱۹۸۷ است، ۱۰۹ دقیقه زمان دارد و کارگردانی آن با داریوش مهرجویی است که تا آن سالها از چهرههای اصلی سینمای ایران به شمار میرفت. فیلم هم زیر عنوان کمدی و هم زیر عنوان درام فهرست شده و این ترکیب دقیق است: خنده از همان کمبود پول و جا و حوصلهای بیرون میآید که به قصه لبهٔ تلخترش را میدهد. ساختار تکلوکیشن هم دلیل ماندگاری آن برای نسلهای مختلف تماشاگر ایرانی بوده است.
تماشای «اجارهنشینها» در K-Time
اجارهنشینها در K-Time برای مخاطبان ایرانی خارج از کشور به زبان فارسی پخش میشود. خواندن همین صفحه آزاد است و به حساب کاربری نیاز ندارد؛ برای تماشا کافی است با حساب K-Time وارد شوید. رابط کاربری فارسی است و پیدا کردن فیلم و شروع پخش روی موبایل، لپتاپ یا تلویزیون به یک شکل انجام میشود.