کارگردان: عباس کیارستمی
بازیگران: سیروس حسنپور
زنگ تفریح یک فیلم کوتاه درام ایرانی به کارگردانی عباس کیارستمی است که در سال ۱۳۵۱ (۱۹۷۲ میلادی) در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخته شده. این فیلم چهاردهدقیقهای با نگاهی صادقانه، لحظهای از خطای یک کودک و پیامدهای پر از تنش آن را روایت میکند.
داستان زنگ تفریح دربارهٔ چیست؟
پسربچهای در راه خانه توپش را محکم شوت میکند و توپ از قضا شیشه پنجره همسایه را میشکند. نگران از عواقب کار، بدون توضیح فرار میکند. اندکی دورتر، توپی متعلق به پسرهای بزرگتر میبیند و در لحظهای ناخواسته آن را برمیدارد و میدود. پسرها به دنبالش میافتند و آنچه با یک اتفاق ساده آغاز شده بود، به فراری پر از اضطراب تبدیل میشود. کیارستمی دوربین را نزدیک به چشم کودک نگه میدارد تا بیننده موج احساسات او — گناه، ترس و شتاب — را بدون هیچ توضیح بزرگسالانهای حس کند. فیلم پیش از هر نتیجهگیری قطعی تمام میشود و بار اخلاقی داستان را در ذهن مخاطب رها میکند.
بازیگران و عوامل
عباس کیارستمی که بعدها با فیلمهایی چون «نمای نزدیک» و «طعم گیلاس» به شهرت جهانی رسید، در زمان ساخت این اثر هنوز در حال شکلدادن به سبک منحصربهفردش بود. سیروس حسنپور، بازیگر نقش اصلی، تقریباً تمام فیلم را بر دوش میکشد و تعارض درونی کودکانه را از طریق حرکت و حالت چهره، نه دیالوگ، منتقل میکند.
زمینه و اهمیت
زنگ تفریح در دل سیستم کانون پرورش فکری ساخته شد؛ همان نهادی که بستر رشد بسیاری از مهمترین فیلمسازان ایران پس از جنگ جهانی دوم بود. این فیلم به سنتی تعلق دارد که در آن کودکان نه ابزار زیباییشناختی، بلکه سوژههای اخلاقی جدی هستند. برای بینندگان ایرانی دور از وطن که با فیلمهای کوتاه فارسیزبان در مدرسه یا تلویزیون بزرگ شدهاند، این اثر بافتی آشنا و نوستالژیک دارد. همچنین پنجرهای است به زندگی روزمره تهران پیش از انقلاب — کوچهها، شیشههای شکسته و عواقبی که وقتی بچه بودید، عظیم به نظر میرسیدند. کیارستمی بارها و بارها به معضلات اخلاقی کودکان بازگشت و این فیلم کوتاه یکی از نخستین و فشردهترین تجلیهای آن دلمشغولی است.
کجا و چطور تماشا کنیم
زنگ تفریح با صدای اصلی فارسی روی K-Time در دسترس است. نیازی به VPN نیست و هیچ محدودیت جغرافیایی وجود ندارد — روی مرورگر وب، تلویزیون یا گوشی تماشا کنید و هر زمان که خواستید اشتراک را لغو کنید.