زنی معلم که تازه همسرش را از دست داده، دو پسر خردسال، و پدرشوهری که سنت و قانون هر دو پشتش ایستادهاند؛ تهمینه میلانی از همین رویارویی «واکنش پنجم» را ساخته است — فیلمی محصول ۱۳۸۲ دربارهی اینکه یک مادر برای نگه داشتن بچههایش تا کجا حاضر است بگریزد.
داستان واکنش پنجم دربارهٔ چیست؟
فرشته هنوز از خاکسپاری همسرش فارغ نشده که ضربهی دوم فرود میآید: پدرشوهر ثروتمند و بهشدت سنتیاش اعلام میکند سرپرستی دو پسر او را خودش بر عهده میگیرد و مقررات حضانت آن سالها هم تمام برگهای بازی را در دست او گذاشته است. دور میز یک رستوران، دوستان فرشته از سازشها و شکستهای زندگی خودشان میگویند و پرسش اصلی فیلم بالای همان میز شکل میگیرد: وقتی چهار جور واکنش به بیعدالتی به جایی نرسید، واکنش پنجم چیست؟ پاسخ فرشته گریز است. با پول قرضی، ماشینهای امانتی و همدستی بیسروصدای دوستانش، بچهها را برمیدارد و راهی جنوب میشود؛ پیرمرد هم ثروت و نفوذش را به کار میگیرد تا در تعقیبی بیوقفه ردشان را بزند. جادهها، فرعیها و قهوهخانههای بینراهی صحنهی این گریزند و هر غریبهای میتواند خبرچین باشد.
دربارهٔ بازیگران
همایون ارشادی که تماشاگر جهانی او را با «طعم گیلاس» میشناسد، در کنار جمشید هاشمپور — ستارهی باسابقهی سینمای حادثهای که هیبتش به تصویر اقتدار پدرسالارانهی فیلم جان میدهد — و علی قربانزاده بازی میکند. فیلمنامه را میلانی با مهرنوش خورسند نوشته و محمد نیکبین تهیهکننده بوده است.
زمینه و اهمیت
میلانی «واکنش پنجم» را درست پس از پرتلاطمترین دورهی کاریاش ساخت — فیلم قبلیاش کار او را به بازداشتی کوتاه کشانده بود — و این اثر ادامهی مجموعه فیلمهایی است که او به جایگاه حقوقی و اجتماعی زنان ایران اختصاص داد؛ در کنار «دو زن» و «نیمهی پنهان». فیلم که سال ۲۰۰۳ اکران شد و ۱۰۲ دقیقه است، درام اجتماعی را با ساختار فیلم تعقیبوگریز پیوند میزند؛ ترکیبی که در سینمای آن دههی ایران کمسابقه بود. مسئلهی حضانت هم ساختهی خیال نبود: قانون سرپرستی آن دوران عملاً جانب خاندان پدری را میگرفت و بخشی از استقبال گستردهی تماشاگر داخلی از همینجا میآمد که موضوع برای هیچکس نیاز به توضیح نداشت.
تماشای «واکنش پنجم» در K-Time
«واکنش پنجم» در کیتایم موجود است؛ خواندن این صفحه برای همه آزاد است و برای پخش فیلم کافی است با حساب رایگان وارد شوید. رابط کیتایم تماماً فارسی است و مخاطبش ایرانیان دور از وطناند که میخواهند فیلمهای مهم سینمای ایران را یکجا داشته باشند.