همهی بار «تاریخ گذشته» روی یک تماس تلفنی سوار است؛ فیلم کوتاه پانزدهدقیقهای ایرانی محصول ۲۰۱۹ به کارگردانی یاسر حمزه که در فاصلهای کوتاهتر از یک استکان چای، فروپاشی یک خانه را در صدای لرزان مردی پشت خط فشرده میکند و بعد تماشاگر را با تمام معناهای آن صدا تنها میگذارد.
داستان تاریخ گذشته دربارهٔ چیست؟
فیلم از لحظههای پس از یک خشونت خانگی آغاز میشود. مردی گوشی تلفن را برمیدارد و با جملههایی بریدهبریده، اتفاقی را که زیر سقف خانهی خودش رخ داده گزارش میدهد؛ اعترافی که نه پیش خانواده، که رو به غریبهای در آن سوی خط اضطراری بیان میشود. «تاریخ گذشته» از همین نقطه به جای جلو رفتن، به عقب و به درون حرکت میکند: درام فیلم بیش از آنکه دربارهی خودِ حادثه باشد، دربارهی حالوروز کسی است که آن را روایت میکند، دربارهی سکوتهای میان کلمههایش و دنیای خانگیای که همین حالا بر سرش آوار شده است. قاب فیلم تنگ و بازیگرانش اندکاند و همان فشردگی، کاری را میکند که یک فیلم بلند در دو ساعت انجام میداد.
دربارهٔ بازیگران
یاسر حمزه گروهی از بازیگران سینمای ایران را هدایت میکند؛ از جمله پیام احمدینیا، صحرا اسدالهی، عادل عزیزنژاد، پیمان محسنی، زهرا نائب و نسرین ایوبی. در فیلمی پانزدهدقیقهای هیچ بازیگری فرصت شخصیتپردازی آرام ندارد؛ تاریخچهی یک خانواده باید در نگاهها، حرکتها و چند دیالوگ پرتنش ساخته شود و این دقیقاً همان انضباطی است که درام کوتاه طلب میکند.
زمینه و اهمیت
فیلم کوتاه در سینمای ایران جایگاهی ویژه دارد. چند دهه است که این قالب، میدان تمرین کارگردانهای تازهنفس بوده تا پیش از رسیدن به فیلم بلند صدای خود را پیدا کنند، و کوتاههای ایرانی با همین ویژگیها بارها به جشنوارههای جهانی راه یافتهاند: فضاهای بسته، فشار اخلاقی و قصههایی دربارهی خانوادههایی در آستانهی شکستن. «تاریخ گذشته» — عنوانی که هم به معنای منقضیشدن است و هم به گذشتهای که تاریخش سر آمده اشاره دارد — در همین سنتِ فیلمسازی فشرده و اجتماعی جا میگیرد؛ جایی که یک خانه به صحنهای برای پرسش از گناه، آبرو و لحظهی عبور از خطی بیبازگشت بدل میشود.
تماشای «تاریخ گذشته» در Ktime
«تاریخ گذشته» در کیتایم در دسترس است؛ سکوی فارسیمحوری که برای ایرانیان خارج از کشور طراحی شده است. خواندن این صفحه برای همه آزاد است و برای تماشای فیلم فقط ورود به حساب کاربری کیتایم لازم است. زمان پانزدهدقیقهای فیلم آن را برای هر شبی مناسب میکند و رابط فارسی سکو کنار هم گذاشتن آن با دیگر درامهای ایرانی کاتالوگ را آسان کرده است.