کارگردان: David Gelb
پیش از آنکه استنلی لیبر به چهرهای شناختهشده برای دنیایی از قهرمانان کمیک بدل شود که میلیونها نفر دنبالش میکردند، پسری در نیویورک بود که دنبال نخستین شغل نویسندگیاش میگشت. مستند «استن لی» این مسیر را با روایت خود او بازگو میکند.
داستان Stan Lee دربارهٔ چیست؟
این مستند تقریباً بهطور کامل از مصاحبههای آرشیوی، فیلمهای خانگی و روایتهای صوتی خود استن لی که در طول چند دهه ضبط شدهاند ساخته شده است. داستان از دوران کودکی او در سالهای رکود اقتصادی آغاز میشود و تا سالهای فعالیتش در یک ناشر کوچک کمیک که بعدها به یکی از بزرگترین برندهای فرهنگی جهان تبدیل شد ادامه مییابد. کارگردان دیوید گلب بهجای تمرکز بر صحنههای تبلیغاتی قهرمانان، به همکاریها، اختلافات بر سر اعتبار خلق شخصیتها و پیوندهای خلاقانهی او با هنرمندانی چون جک کربی و جو سایمون میپردازد؛ همان روابطی که فانتاستیکفور، ایکسمن، مرد آهنی و انتقامجویان را شکل داد. زندگی مشترک او با جوآن لی، فراز و فرودهای تجاری چندینساله و بازآفرینی او در سالهای پایانی عمر بهعنوان چهرهای محبوب صنعت کمیک، همگی جای خود را در روایت پیدا میکنند. فیلم پیش از هر چیز او را نویسنده و سردبیر میبیند، نه صرفاً یک نمایشگر رسانهای، و تضادهای این دو وجه را بدون سادهسازی احساسی کنار هم میگذارد.
بازیگران و عوامل
این مستند بیشتر بر روایت مستقیم افراد تکیه دارد تا بازسازی صحنهها: بخش بزرگی از داستان با صدای خود استن لی روایت میشود، در کنار همسرش جوآن لی، همکار دیرینهاش در مارول فلو استاینبرگ، ویراستار جولیوس شوارتز و همکارانی چون روی توماس و جو سایمون که تصویر کاملتری از فضای دفاتری ارائه میدهند که این شخصیتها در آن متولد شدند. نقش جک کربی و اختلافاتی که گاهی پیش میآمد نیز بدون پردهپوشی مطرح میشود.
زمینه و اهمیت
این مستند در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، یعنی چند سال پس از درگذشت استن لی در سال ۲۰۱۸، و همین فاصله به سازندگان اجازه داده تا به آرشیو گستردهتری از مصاحبهها دسترسی داشته باشند و دیدگاهی روشنتر از میراث او ارائه دهند. با مدتزمان ۸۶ دقیقه، فیلم تمرکز خود را بر زندگینامه حفظ میکند نه تاریخچهی فرانچایزها، و همین موضوع ریتم آن را برای مخاطبانی که پیشتر با شخصیتها آشنا هستند و دنبال داستان انسانی پشت آنها میگردند، سریعتر میکند.
کجا و چطور تماشا کنیم
این مستند با دوبله فارسی روی کیتایم در دسترس است تا مخاطبان فارسیزبان بتوانند روایت خود استن لی را به زبان خودشان دنبال کنند. برای تماشا فقط داشتن یک حساب رایگان کافی است؛ صفحهی فیلم بدون نیاز به ورود قابل مرور است و رابط کاربری برای مخاطب فارسیزبان طراحی شده است.