یک گویندهی دوبله در میان تصاویر یک مستند نمایی میبیند که زندگیاش را از جا میکند. «شاید وقتی دیگر» ساختهی بهرام بیضایی محصول ۱۹۸۸، از یک روز معمولی پشت میکروفون به جستوجویی آرام دربارهی حافظه و زندگی زناشویی میرسد.
داستان شاید وقتی دیگر دربارهٔ چیست؟
مدبر از راه گویندگی و دوبله زندگی میگذراند و سرگرم کار روی یک مستند است که ناگهان نمایی او را متوقف میکند: زنی کاملاً شبیه همسرش کیان، نشسته در خودروی مردی که او نمیشناسد. مدبر از کارگردان و تدوینگرِ مستند میپرسد آن تصویر کجا ضبط شده، و رد ماجرا او را به همان مرد میرساند؛ مردی که مغازهای برای گرو گذاشتن اشیا دارد. شکِ خصوصیِ یک شوهر کمکم به پرسشهایی بزرگتر بدل میشود؛ پرسشهایی که خودِ کیان هم پاسخ روشنی برایشان ندارد. بیضایی این جستوجو را با ریتم یک وسواس پیش میبرد، نه با ریتم یک پروندهی پلیسی؛ به همین دلیل هر اطلاع تازه بهجای گرهگشایی، ناآرامی بیشتری میسازد.
نقد K-Time
بیضایی اینجا در اوج تواناییاش بهعنوان یک سبکپرداز کار کرده و این در فضاسازی پیداست: یک اتاق ضبط، یک میز تدوین، یک پیشخان مغازه، و اضطرابی که از دل همین مکانهای معمولی بیرون میآید. فیلم در طول زمانِ بلندش از تماشاگر صبر میخواهد و آن را جبران میکند، چون تعلیق نه از حادثه بلکه از تکرار و تردید ساخته شده است. تسلیمی ستون فیلم است و آرامشی را حفظ میکند که زیرش چیزی بیقرار در حرکت است، و فرهنگ شکِ آن شوهر را انسانی نگه میدارد نه صرفاً تهدیدآمیز.
دربارهٔ بازیگران
سوسن تسلیمی نقش اصلی را بر عهده دارد و داریوش فرهنگ و سیمین انصاری در کنار او حضور دارند. اجرای بازیگران فروخورده و درونی است؛ بخش بزرگی از درام در مکثها، در نگاههای کشیده و در جملههایی که گفته نمیشوند جریان دارد.
زمینه و اهمیت
بیضایی از پرمطالعهترین چهرههای سینمای ایران است و این ساختهی ۱۹۸۸ یکی از عنوانهایی است که هنگام صحبت از دوران پختگی او بیش از همه نام برده میشود. فیلم همزمان در سه قالب نفس میکشد: درامی خانگی دربارهی زناشوییای زیر فشار، معمایی دربارهی تکهفیلمی که ساکت نمیماند، و تریلری که تهدیدش کاملاً روانی است. مدت زمان اثر نزدیک به دو ساعت و نیم است و همین طول است که به تردید اجازه میدهد بهتدریج انباشته شود. زبان گفتار سراسر فارسی است و دیالوگها دقت میطلبند.
تماشای «شاید وقتی دیگر» در K-Time
«شاید وقتی دیگر» را میتوانید با یک حساب کاربری در K-Time تماشا کنید. خواندن همین صفحه بدون ورود آزاد است؛ آنچه به حساب کاربری نیاز دارد خودِ تماشاست. K-Time برای فارسیزبانان خارج از ایران ساخته شده، با رابط کاربری فارسی روی موبایل، وب و تلویزیون.