صدای جیرجیر کفش نو روزگاری در حیاط مدرسههای ایران یک نشانه بود؛ اعلام اینکه بچهای چیز تازهای دارد. شاپور قریب در سال ۲۰۰۳ یک درام خانوادگی هفتادوپنجدقیقهای را روی همین صدا بنا کرده است.
داستان کفشهای جیرجیرکدار دربارهٔ چیست؟
علی ترجیح میدهد دنبال توپ بدود تا پای درس بنشیند؛ فوتبال تنها میدانی است که در آن خودش را چابک میبیند. مشکل اما کفشهای اوست؛ کفشهایی که آنقدر پینه خوردهاند که کسی شمارشان را ندارد؛ چون یک جفت کفش نو چیزی نیست که خانوادهاش هر وقت خواست بتواند تهیه کند. یک روز معمولی زیر میز کلاس دارد درز کفش پارهاش را جمعوجور میکند که صدای جیرجیر تازهای از آنسوی کلاس بلند میشود؛ صدای کفشهای نو همکلاسی پولدارش. از همان لحظه این صدا همهجا دنبال علی میرود و حسرت کوچک مقایسه به چیزی بدل میشود که تا خانه همراهش میآید. فیلم دور همین یک خواسته، یک خانواده، یک محله و چند بزرگسال را جمع میکند که هر کدام پاسخ خودشان را به آرزوی یک بچه میدهند.
نقد Ktime
آنچه این فیلم را سرپا نگه میدارد امساک آن است. قریب موضوع را باد نمیکند و سراغ ملودرام نمیرود؛ باور دارد که وسواس یک بچه برای یک جفت کفش میتواند یک فیلم بلند را نگه دارد و در هفتادوپنج دقیقه حق با اوست. دوربین کودکش را از نزدیک و بدون از بالا نگاهکردن تماشا میکند و احساسش را از جزئیات میگیرد نه از شعار دربارهی فقر: بخیهی پینهدوز، زمین خاکی، نیمکت کلاس. نقطهی عطف نیست؛ کاری فروتن است و به خاطر همین فروتنی دوستداشتنی.
دربارهٔ بازیگران
اکبر عبدی، از شناختهشدهترین بازیگران کمدی و نقشهای مکمل نسل خود، در رأس فهرست بازیگران است و داریوش اسدزادهی پیشکسوت و شاهرخ کیاوش نیز حضور دارند. سهم بزرگسالان کمحجم و در خدمت کودکی است که در مرکز قصه ایستاده.
زمینه و اهمیت
موضوع انتخابی، این درام محصول ۲۰۰۳ را در سنتی قرار میدهد که فیلمسازان ایرانی بارها به سراغش رفتهاند: یک خواستهی کوچک مادی که جای چیزی بزرگتر دربارهی خانواده، طبقه و عزت نفس مینشیند. قصههایی از این جنس به یکی از صادراتیترین قالبهای سینمای ایران بدل شدند، چون منطق عاطفیشان به ترجمه نیازی ندارد. ژانر ثبتشده درام و خانوادگی است و در این هفتادوپنج دقیقه چیزی نیست که خانواده نتواند کنار هم تماشا کند؛ تولیدی فارسیزبان با لحنی بیشتاب و خودمانی که تا پایان حفظ میشود.
تماشای «کفشهای جیرجیرکدار» در Ktime
«کفشهای جیرجیرکدار» در کیتایم قابل تماشاست. خواندن این صفحه آزاد است و برای پخش فقط کافی است وارد حساب کاربری خود شوید. کیتایم برای ایرانیان خارج از کشور ساخته شده، با رابط کاربری فارسی و فهرستی که همانطور مرتب شده که یک خانوادهی فارسیزبان واقعاً جستجو میکند.