حاجی واشنگتن فیلمی ایرانی از ژانر درام، کمدی و بیوگرافی است که در سال ۱۳۶۱ به کارگردانی، نویسندگی و تهیهکنندگی علی حاتمی ساخته شده و سرگذشت حاج حسینقلی نوری، نخستین سفیر ایران در ایالات متحده آمریکا، را در دوران قاجار روایت میکند.
داستان حاجی واشنگتن دربارهٔ چیست؟
حاج حسینقلی نوری، مردی که تمام عمرش در دربار قاجاری با تشریفات و احترام متقابل گذشته، از سوی دولت ایران مأمور میشود تا نخستین سفارت ایران را در واشنگتن دیسی افتتاح کند. او با انبانی از غرور و رسمیت وارد پایتخت آمریکا میشود، اما هیچیک از سیاستمداران دعوتهایش را نمیپذیرند، خزانهداری دولت در تهران ناتوان از تأمین بودجه سفارت است، و یکبهیک کارکنان سفارتخانه را مرخص میکند. در این تنهایی عجیب، حاجی با سرسختی و شأنی شکستهنشدنی ادامه میدهد. اوج داستان آنجاست که رئیسجمهور گروور کلیولند شبی ناگهان به دیدارش میآید؛ دیداری که عمق شکاف میان دو جهان را آشکار میکند، بیآنکه هیچیک از دو طرف کاملاً متوجه شود.
نقد Ktime
حاتمی در این فیلم کمدی ملایم و غمزدهای از سوءتفاهم فرهنگی خلق کرده که خندهاش نه از سخره بلکه از برخورد صادقانه دو تمدن خودبسنده سرچشمه میگیرد. عزتالله انتظامی با بازیای آکنده از گرما و وقار زخمخورده، تنهایی حاجی را نه مضحک که واقعاً دردناک نشان میدهد. طراحی صحنه دقیق است و فیلمنامه به مخاطب اعتماد میکند که همزمان کمدی و اندوه را در خود نگه دارد.
دربارهٔ بازیگران
عزتالله انتظامی، یکی از بزرگترین بازیگران تاریخ سینمای ایران، در نقش حاجی بازیای درخشان و پرلایه ارائه میدهد. ریچارد هریسون در نقش رئیسجمهور گروور کلیولند در طرف آمریکایی داستان حضور دارد و مهری وادادیان در نقش دختر حاجی و اسماعیل محمدی طرف ایرانی داستان را میسازند. کل پروژه توسط علی حاتمی — استاد بیبدیل بازسازی دوره قاجار در سینمای ایران — نوشته، کارگردانی و تهیه شده است.
زمینه و اهمیت
برای ایرانیان مقیم خارج، حاجی واشنگتن پنجرهای است به لحظهای که ایران برای نخستین بار کوشید با ایالات متحده رابطه رسمی دیپلماتیک برقرار کند؛ پیش از آنکه رویدادهای قرن بیستم همه چیز را دگرگون سازد. حاتمی به خاطر بازسازی دقیق دوران قاجار شهره بود — لباسها، خوشنویسی و آداب در این فیلم انگار یک نقاشی زنده است. فیلم بهآرامی اما پیوسته پرسشهایی درباره غرور فرهنگی، ناکارآمدی نهادی و کمدی سوءتفاهم میانفرهنگی مطرح میکند که برای بینندهای که میان دو دنیا زندگی میکند، هنوز کاملاً تازه است. این همچنین یکی از نادر تولیدات سینمای ایران در آن دوران است که بخشی از آن در ایتالیا و با بازیگران بینالمللی فیلمبرداری شد؛ فیلم پس از نمایش جشنوارهای توقیف شد و تا سال ۱۹۹۸ در ایران اکران عمومی نشد.
تماشای «حاجی واشنگتن» در Ktime
حاجی واشنگتن روی K-Time با صدای اصلی فارسی و دوبله فارسی در دسترس است. میتوانید مستقیم از مرورگر، روی تلویزیون یا گوشی خود تماشا کنید — نیاز به دانلود اضافی یا VPN ندارید. اشتراک را هر زمان خواستید لغو کنید.