پانزده کارگردان سرشناس سینمای ایران، هر کدام با نگاه خودشان، دوربین را به سمت یک موضوع واحد گرفتهاند: فرش ایرانی. حاصل کار مستندی چندپاره و ۱۱۷ دقیقهای است که به سفارش مرکز ملی فرش ایران و با همکاری بنیاد سینمایی فارابی در سال ۲۰۰۷ ساخته شد.
داستان فرش ایرانی دربارهٔ چیست؟
این اثر بهجای یک روایت واحد، از قطعههایی مستقل تشکیل شده که هر کدام امضای یک فیلمساز را پای خود دارند. بعضی قسمتها پای دار قالی مینشینند و صبوری دستهایی را ثبت میکنند که برای تمامشدن یک قالی هزاران گره میزنند. بعضی دیگر فرش را همچون حافظهای بافتهشده میبینند: باغی که در حاشیهاش نقش بسته، دعاها و آرزوها، و سالهای عمر بافنده که در پشم و ابریشم تهنشین شده است. چند قطعه هم به مرز جستار و داستان نزدیک میشوند و فرش را بهانهای میکنند برای پرسش درباره هنر، کار، و آنچه یک ملت برای ماندگاری انتخاب میکند. کنار هم، این قطعهها تصویری گروهی از یک هنر کهن میسازند و از آدمهایی که زندگیشان با گرههای آن پیوند خورده است.
دربارهٔ بازیگران
نامهایی که در تیتراژ آمدهاند — رمزعلی دادور، صادق دامیار و حسین اسکندری — در قطعههای مختلف ظاهر میشوند، بیآنکه هیچکدام محور یک خط داستانی واحد باشند؛ چهرههایی در دل دنیاهایی که این فیلمها تماشا میکنند. گروه اصلی در واقع پشت دوربین ایستاده است: در میان پانزده کارگردان، بهروز افخمی، رخشان بنیاعتماد و بهرام بیضایی حضور دارند؛ سه فیلمسازی که کارنامهشان طیف گستردهای از سینمای ایران، از درام مردمپسند تا فیلم هنری، را در بر میگیرد.
زمینه و اهمیت
فرش برای ایرانیان فقط کفپوش نیست؛ یکی از قدیمیترین هنرهای پیوسته این سرزمین است و هر منطقه — تبریز، کاشان، اصفهان، بافتههای عشایری قشقایی — واژگان رنگ و نقش خودش را دارد. اینکه نهادی رسمی برای پاسداشت این میراث سراغ پانزده مؤلف سینما برود، «فرش ایرانی» را به تجربهای کمنظیر در قالب فیلمهای چندپاره تبدیل کرده است. این مستند بازخوردی قابل قبول یافت که برای یک مجموعه سفارشی دستاورد کمی نیست.
تماشای «فرش ایرانی» در Ktime
تماشای «فرش ایرانی» در کیتایم تنها به ساخت حساب رایگان و ورود نیاز دارد؛ خواندن همین صفحه برای همه آزاد است. رابط فارسی کیتایم برای فارسیزبانان خارج از ایران طراحی شده تا مستندهایی از این دست، کنار باقی آثار سینمای ایران، همیشه در یکجا در دسترس باشند.