ابراهیم حاتمیکیا سالها دربارهی مردانی فیلم ساخته که از جنگ جان به در بردهاند و بعد دیدهاند روی زمین چیزی برایشان کنار گذاشته نشده است. «ارتفاع پست» ساختهی ۲۰۰۲ همین حرف را سوار هواپیمای مسافربری میکند و دیگر اجازهی نشستن نمیدهد.
داستان ارتفاع پست دربارهٔ چیست؟
قاسم از جنگ فقط جانش را بیرون آورده است. بدهیها از هر قولی که به او داده شده بود دوام بیشتری آوردهاند و زمین زیر پای خانوادهاش آنقدر تنگ شده که دیگر آیندهای روی آن نمیبیند. پس تصمیم میگیرد راه زندگی بهتر از اینجا بیرون میرود. با خانوادهاش سوار یک پرواز داخلی عادی میشود، صبر میکند هواپیما اوج بگیرد و بعد به خدمه اعلام میکند این پرواز به مقصد نوشتهشده در برنامه نخواهد رفت. از همان لحظه فیلم به رویاروییای مهرومومشده در یک لولهی فلزی بدل میشود: غریبههایی که بلیت یک سفر کوتاه خریده بودند، خدمهای بدون هیچ تمرین قبلی، و مردی که همهی داشتهاش را روی تهدیدی گذاشته که معلوم نیست بتواند پایش بایستد.
نقد K-Time
چیزی که «ارتفاع پست» را بعد از دو دهه هنوز زنده نگه داشته این است که حاضر نیست قاسم را در پروندهی «شرور» یا «قهرمان مظلوم» بایگانی کند. فیلم دردی به او میدهد که تماشاگر تا انتها دنبالش میکند، اما بعد همان تماشاگر را کنار مسافرانی مینشاند که دارند وحشت میکنند و این ناراحتی را به جای کسی حل نمیکند. حاتمیکیا این تعادل را با نگه داشتن دوربین در سطح چشم و داخل راهرو حفظ میکند، نه بالای ماجرا، و ساختار تکلوکیشن بقیهی کار را انجام میدهد: وقتی نمای بیرونی برای فرار نیست، تنش باید از چهرهها، سکوتها و حسابوکتاب آرام درجهی سوخت بیرون بیاید. تماشایش راحت نیست و هرگز هم قرار نبوده باشد.
دربارهٔ بازیگران
حمید فرخنژاد، لیلا حاتمی و گوهر خیراندیش بازیگران اصلی این کارند و هر سه در سال ۲۰۰۲ چهرههای شناختهشدهی سینمای ایران بودند. قصهای که در کابین یک هواپیما حبس شده، به بازیگرش فضایی برای حرکت نمیدهد و کاری جز منتظر ماندن، نگاه کردن و واکنش نشان دادن باقی نمیگذارد؛ فاصلهی کم دوربین هم هر تردیدی را لو میدهد.
زمینه و اهمیت
«ارتفاع پست» محصول ایران و متعلق به سال ۲۰۰۲ است، به نویسندگی و کارگردانی حاتمیکیا، و ۱۱۵ دقیقه طول میکشد. در فهرست ما زیر دستههای اکشن، ماجراجویی و هیجانانگیز ثبت شده؛ درست است، هرچند این ماشین به همان اندازه که کار تعلیق میکند، کار اجتماعی هم میکند. حاتمیکیا از شناختهشدهترین کارگردانهای نسل خودش در ایران است و نامش با فیلمهایی دربارهی رزمندگان و سالهای پس از جنگ ایران و عراق گره خورده. هنگام اکران با استقبال جدی روبهرو شد.
تماشای «ارتفاع پست» در K-Time
«ارتفاع پست» در کیتایم با صدای اصلی فارسی پخش میشود. خواندن این صفحه آزاد است؛ برای شروع پخش باید با حساب کیتایم وارد شوید. کل سرویس برای تماشای فارسیزبان ایرانیان خارج از کشور ساخته شده، با رابط و جستوجوی فارسی.