کارگردان: نیکی کریمی
بازیگران: نیکی کریمی
داشتن یا نداشتن یک مستند ایرانی ۴۵ دقیقهای است که در سال ۲۰۰۱ توسط نیکی کریمی ساخته شد و اولین تجربه کارگردانی او به شمار میرود. این فیلم نگاهی صمیمانه و جستجوگر دارد به زندگی زنانی که آرزوی مادر شدن را در دل میپرورانند اما به آن نمیرسند — روایتی آرام از اشتیاقی که ناگفته میماند.
داستان داشتن یا نداشتن دربارهٔ چیست؟
دوربین روی لحظههای روزمره زنانی متوقف میشود که یک درد مشترک و بیاننشده آنها را به هم پیوند میزند: میل به مادر شدنی که محقق نشده است. فیلم به جای آنکه به سمت اوج درامآمیز پیش برود، تصاویری را روی هم میانبارد — نگاهها، سکوتها، کلماتی که در میانه راه میمانند — تا از درون آنها، حال و هوای درونی این زنان آشکار شود. کریمی به سوژههایش فضا میدهد تا خودشان سخن بگویند؛ بدون دخالت، بدون قضاوت. پیامد این رویکرد، فیلمی است که بیشتر به یک گوشسپردن واقعی شبیه است تا به گزارشی مستند — اثری که از پاسخهای آسان پرهیز میکند و پیچیدگی هر تجربه انسانی را محترم میشمارد.
بازیگران و عوامل
نیکی کریمی، یکی از شناختهشدهترین بازیگران سینمای ایران، با این پروژه برای اولین بار پشت دوربین ایستاد. سالها بازی در فیلمهایی با کارگردانان برجسته، نگاه او را نسبت به لحظههای ناگفته و نگاههای گذرا حساس کرده است — حساسیتی که در هر قاب این مستند اول احساس میشود.
زمینه و اهمیت
سینمای ایران در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد شمسی موجی قابلتوجه از فیلمهایی را پدید آورد که به دنیای درونی زنان میپرداختند — اغلب با زبانی ظریف و در چارچوبهایی که اجازه میداد آنچه جامعه ترجیح میداد ناگفته بماند، بیان شود. داشتن یا نداشتن در همین سنت جای میگیرد. برای مخاطبان ایرانی مقیم خارج، این فیلم یادآوری است از آن چانهزنیهای خاموشی که زنان ایرانی همواره با آنها دستوپنجه نرم کردهاند: میان خواستههای شخصی و انتظارهای اجتماعی، میان آنچه آرزو میشود و آنچه ممکن است. موضوع فیلم — نداشتن فرزند، اختیاری یا غیراختیاری — امروز هم به همان اندازه سال ۲۰۰۱ اهمیت دارد.
کجا و چطور تماشا کنیم
داشتن یا نداشتن روی K-Time با صدای اصلی فارسی در دسترس است. میتوانید آن را روی مرورگر، تلویزیون یا گوشی خود تماشا کنید — بدون نیاز به VPN، بدون محدودیت جغرافیایی. اشتراک را هر زمان که خواستید لغو کنید.