کارگردان: تقی امیرانی
بازیگران: والتر مرچ، دیوید تالبات، اروند آبراهامیان، مالکوم برن، استیون کینزر
کو ۵۳ (Coup 53) یک مستند ایرانی-بریتانیایی محصول سال ۲۰۱۹ به کارگردانی تقی امیرانی است که ماجرای کودتای سیا و MI6 در مرداد ۱۳۳۲ را بررسی میکند — کودتایی که نخستوزیر منتخب ایران، محمد مصدق، را از قدرت برکنار کرد و سیر تاریخ خاورمیانه را برای دههها تغییر داد.
داستان کو ۵۳ دربارهٔ چیست؟
کو ۵۳ با تکیه بر اسناد طبقهبندیشدهای که اخیراً رفع محرمانگی شدهاند، فیلمهای آرشیوی و گفتگو با مورخان و پژوهشگران حوزه اطلاعاتی، بازسازی میکند که چگونه سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و بریتانیا با تحریک اوباش خیابانی، رشوه به رسانهها و دستکاری فرماندهان ارتش، دولت مصدق را سرنگون کردند. محور اصلی فیلم یک کشف بنیادی است: مصاحبهای با یک عامل کلیدی بریتانیایی که سالها پنهان مانده بود و در هیچ مستند پیشینی به آن اشاره نشده بود. امیرانی که شانزده سال برای تهیه این فیلم تحقیق کرده، تصویری ساخته که نشان میدهد چطور دموکراسی در ایران عمداً نابود شد و این اقدام چه زنجیرهای از رویدادها را در منطقه به حرکت درآورد.
نقد K-Time
کو ۵۳ که با تدوین والتر مرچ — برنده جایزه اسکار — شکل گرفته، حاصل شانزده سال کار تحقیقاتی است. رویکرد آرام و روشمند امیرانی به مدرک اجازه میدهد خودش صحبت کند. نتیجه نه یک اثر شعاری، بلکه یک افشاگری تدریجی است که پس از پایان تیتراژ هم ذهن را رها نمیکند.
بازیگران و عوامل
تقی امیرانی، کارگردان ایرانی-بریتانیایی این مستند، بیش از شانزده سال صرف گردآوری و پژوهش این اثر کرد. والتر مرچ، تدوینگر افسانهای برنده اسکار، تدوین نهایی را بر عهده داشت. مستند همچنین شامل گفتگو با مورخ اروند آبراهامیان، نویسنده استیون کینزر، پژوهشگر امنیت ملی مالکوم بِرن و روزنامهنگار دیوید تالبات است.
زمینه و اهمیت
برای ایرانیان مهاجر، کودتای ۱۳۳۲ تاریخ دور نیست — این همان نقطه شکستی است که سرنوشت جمعی آنها از آنجا آغاز شد. سرنگونی مصدق با دستور سیا و MI6 به تجربه دموکراسی پارلمانی ایران پایان داد، شاه را بازگرداند و زنجیرهای از رویدادها را به راه انداخت که در نهایت به انقلاب ۱۳۵۷ و آوارگی سیاسی بسیاری از خانوادههای ایرانی در خارج از کشور انجامید. کو ۵۳ به این دلیل اهمیت دارد که نامهای مشخصی را ذکر میکند، اسناد تازهای را رو میکند و ابهامهای تاریخی پیشین را نمیپذیرد. تماشای آن نوعی بازپسگیری تاریخی است که عمداً مدفون شده بود.
کجا و چطور تماشا کنیم
کو ۵۳ روی K-Time قابل پخش است — بدون نیاز به VPN، بدون دانلود اضافی، بدون محدودیت جغرافیایی. روی مرورگر، تلویزیون هوشمند یا گوشی اندروید تماشا کنید. صدای اصلی انگلیسی است. هر زمان که خواستید اشتراک را لغو کنید.