بعضی از فاجعهها را فقط از دل گزارشهای رسمی میشناسیم. اما «چرنوبیل: نوارهای گمشده» سال ۱۹۸۶ را از دل تصاویری روایت میکند که قرار نبود دوباره دیده شوند.
داستان Chernobyl: The Lost Tapes دربارهٔ چیست؟
جیمز جونز، کارگردان این مستند بریتانیایی محصول ۲۰۲۲، فیلم را حول تصاویر آرشیوی میسازد که در جریان فاجعه نیروگاه هستهای چرنوبیل و در روزهای پس از آن ثبت شدهاند؛ بخش بزرگی از این تصاویر برای دههها دیده نشده بودند تا اینکه برای همین پروژه بازیابی شدند. بهجای بازسازی رویدادها با بازیگر یا روایت سنگین، فیلم اجازه میدهد خودِ حلقههای اصلی دوربین سخن بگویند: مهندسان، آتشنشانان و مقامات شوروی که درست در لحظهای که ابعاد فاجعه روشن میشد روی نوار ضبط شدهاند. مصاحبههای تازهای با کسانی که آن روزها را از سر گذراندهاند میان حلقههای قدیمی گنجانده شده تا بستری امروزی برای تصاویری فراهم شود که در شرایط اضطراری و گاه توسط عوامل فیلمبرداری که از خطر واقعی تشعشع بیخبر بودند ثبت شدهاند. روایت بهترتیب زمانی از ساعات اولیه سردرگمی تا عملیات گستردهتر امدادی پیش میرود و نشان میدهد اطلاعات چگونه منتشر، کنترل و مدیریت میشد، در حالیکه بحران فیزیکی نیازمند مداخله شبانهروزی بود. حضور آرشیوی چهرههای سیاسی شناختهشده آن دوران، فاجعه را در بستر گستردهتر رقابت جنگ سرد قرار میدهد بیآنکه فیلم به یک جستار سیاسی تبدیل شود.
دربارهٔ بازیگران
فیلم از تصاویر آرشیوی رونالد ریگان و میخائیل گورباچف بهره میبرد؛ حضور سیاسی این دو در نیمه دهه هشتاد میلادی، زمینهای جهانی برای کاری فراهم میکند که کارکنان نیروگاه و گروههای امداد تقریباً دور از چشم دنیا انجام میدادند.
زمینه و اهمیت
«چرنوبیل: نوارهای گمشده» در کنار موج گستردهای از آثار مستند و داستانی درباره فاجعه ۱۹۸۶ قرار میگیرد، اما تفاوت اصلی آن در منبع تصاویر است: این فیلمبرداری همان زمان انجام شده، نه اینکه دههها بعد بازسازی شده باشد. این تفاوت برای مستندی با مدت ۹۱ دقیقه اهمیت دارد، چون هر دقیقه از آن یا از حلقههای اصلی و یا از مصاحبههای تازه گرفته شده، نه صحنههای بازسازیشده. برای بینندهای که نسخههای داستانی همین رویدادها را دیده، این فیلم بهجای صحنههای نمایشی، مواد خام همان دوران را پیش رویش میگذارد.
تماشای «Chernobyl: The Lost Tapes» در Ktime
«چرنوبیل: نوارهای گمشده» با ورود رایگان به حساب کاربری در کیتایم قابل تماشاست، با زبان اصلی انگلیسی و رابط کاربری فارسی که برای مرورگری، جستوجو و پروفایلها میان مخاطبان ایرانی خارج از کشور طراحی شده است.